یوسف اسفندیاری ۲۰ تیر ۱۴۰۵ | ۱۳:۰۹ زمان مورد نیاز برای مطالعه: ۲۳ دقیقه 
برنامهریزی برای سفر به شمال غرب ایران، بدون داشتن یک لیست کامل از جاهای دیدنی تبریز عملاً غیرممکن است. در این شهر قرار نیست فقط چند بنای تاریخی را ببینید و برگردید؛ اینجا مجموعهای فشرده از بازارهای تپنده، ییلاقات خنک، کوههای رنگی و پارکهای پرجنبوجوش منتظر شماست. چه بخواهید در بزرگترین بازار آجری جهان قدم بزنید، چه هوس خوردن پنیر محلی در درههای سرسبز را داشته باشید یا بخواهید شب را در دل کوهستان بگذرانید، این راهنما دقیقاً به شما میگوید که از کجا شروع کنید. در این مقاله، بدون حاشیه و کلیگویی، بهترین مکانهای تفریحی، تاریخی و طبیعی را بررسی میکنیم و یک برنامه سفر کاربردی در اختیارتان میگذاریم تا زمانتان در سفر به هیچ وجه هدر نرود.
خواندنیها
جاهای دیدنی تهران؛ ۵۰ مکان تماشایی برای تهرانگردی بهترین جاهای دیدنی تبریز
جاهای دیدنی شهر تبریز کجاست؟
جاهای دیدنی تاریخی تبریز
جاهای دیدنی تفریحی تبریز
جاهای دیدنی طبیعی تبریز
جاهای دیدنی اطراف تبریز
جاهای دیدنی تبریز در شب
جاهای دیدنی تبریز در فصلهای مختلف
جاهای دیدنی تبریز برای کودکان
برنامه پیشنهادی سفر؛ تبریز کجا بریم؟
جمعبندی
بهترین جاهای دیدنی تبریز
برای اینکه در همان ابتدای مسیر یک دید کلی پیدا کنید، شاخصترین جاهای دیدنی تبریز را در یک جدول خلاصه کردهایم. این جدول کاربردی به شما کمک میکند تا بر اساس فاصله از مرکز شهر و نوع جاذبه، برنامهریزی روزانه خود را خیلی سریع و راحت انجام دهید. بعد از این معرفی کوتاه، به سراغ بررسی دقیق و کاربردی هر یک از این لوکیشنها خواهیم رفت.
جاذبه نوع مکان فاصله از مرکز شهر بهترین زمان بازدید گوگل مپ ائلگلی تفریحی حدود ۸ کیلومتر عصر و شب لینک نقشه بازار تاریخی تبریز تاریخی مرکز شهر صبح تا ظهر لینک نقشه مسجد کبود تاریخی مرکز شهر روز لینک نقشه خانه مشروطه تاریخی مرکز شهر روز لینک نقشه کوه عینالی طبیعی-تفریحی حدود ۱۰ کیلومتر غروب لینک نقشه روستای کندوان طبیعی-تاریخی حدود ۵۰ کیلومتر بهار و تابستان لینک نقشه لیقوان طبیعی-روستایی حدود ۴۰ کیلومتر تابستان لینک نقشهجاهای دیدنی شهر تبریز کجاست؟
پراکندگی جاهای دیدنی تبریز روی نقشه به گونهای شکل گرفته که بیشتر بافت تاریخی و موزههای مهم، درست در قلب شهر و در محدوده مرکزی (خیابانهای امام خمینی، جمهوری، تربیت و راستهکوچه) متمرکز شدهاند. این یعنی برای دیدن جاذبههای باستانی، نیازی به طی کردن مسافتهای طولانی ندارید و میتوانید با یک پیادهروی لذتبخش در بافت مرکزی، چندین مکان مهم را پشتسرهم ببینید و از بافت سنتی لذت ببرید. خیابانهای این محدوده پر از رستورانهای قدیمی و کافههای دنج است که استراحت بین مسیر را برایتان راحت میکند.
اما وقتی صحبت از طبیعت، پارکهای بزرگ و تفرجگاههای مدرن به میان میآید، باید کمی از مرکز شهر فاصله بگیرید. جاذبههای تفریحی مانند پارک معروف ائلگلی در بخش جنوب شرقی شهر قرار گرفتهاند و پاتوقهای کوهستانی مثل عینالی در ارتفاعات شمالی تبریز خودنمایی میکنند. اگر هم هوس ییلاقگردی و دیدن روستاهای شگفتانگیز را دارید، جادههای خروجی به سمت جنوب و شرق، شما را به دل دامنههای سرسبز کوه سهند و روستاهای معروفی مثل کندوان و لیقوان میرسانند. سیستم حملونقل عمومی، از جمله مترو و اتوبوسهای تندرو (BRT)، دسترسی به بیشتر این نقاط را برای گردشگران بسیار بیدردسر کرده است.
جاهای دیدنی تاریخی تبریز
این شهر بارها در طول تاریخ به عنوان پایتخت حکومتهای قدرتمندی مثل ایلخانان، قراقویونلوها و صفویان انتخاب شده و در دوره قاجار نیز ولیعهدنشین ایران بوده است. به همین دلیل، در میان جاهای دیدنی تبریز، بافت تاریخی وزن و اعتبار بسیار بالایی دارد. در ادامه، مهمترین مقاصد تاریخی را با هم مرور میکنیم.
بازار تاریخی تبریز
بازار بزرگ تبریز فقط یک مکان برای خرید کردن نیست؛ بلکه بزرگترین بازار سرپوشیده و آجری جهان به حساب میآید که نامش در فهرست میراث جهانی یونسکو هم میدرخشد. وقتی قدم در دالانها و تیمچههای این بازار میگذارید، بوی تند ادویههای تازه، عطر چای دمکشیده، و تماشای حجرههای قدیمی که با معماری طاقدار و گنبدی ساخته شدهاند، شما را به چند صد سال پیش میبرد. سقفهای بلند این بازار با روزنههای نوری که دارند، تهویه مطبوعی ایجاد میکنند که حتی در روزهای گرم هم قدم زدن در آن لذتبخش است.
مهمترین بخش این مجموعه، «تیمچه مظفریه» نام دارد که قلب تپنده تجارت فرش دستباف ایران شناخته میشود و جان میدهد برای عکاسی. راستههای کفاشان، طلافروشان (تیمچه امیر) و بازار صفی از دیگر بخشهای پرطرفدار بازار هستند. بهترین زمان برای گشتوگذار در این راسته تاریخی، از اوایل صبح تا حوالی ظهر است؛ چرا که حجرهها باز هستند و جریان زندگی واقعی و اقتصادی مردم را از نزدیک لمس میکنید. یادتان باشد به دلیل وسعت زیاد بازار، حتماً کفش راحتی بپوشید و برای پیدا کردن مسیرها از کسبه محلی کمک بگیرید.
مسجد کبود
مسجد کبود که در دنیا با نام «فیروزه اسلام» هم شناخته میشود، یکی از شاهکارهای بیبدیل معماری دوره قراقویونلوها محسوب میگردد. چیزی که این بنا را از تمام مساجد تاریخی ایران متمایز میکند، کاشیکاریهای معرق به رنگ آبی لاجوردی و فیروزهای بسیار خیرهکننده آن است. با وجود اینکه بخش زیادی از سقف و کاشیهای این مسجد در زلزلههای مهیب قرون گذشته فرو ریخت، اما بقایای بهجامانده از آن همچنان شکوه و عظمت هنر ایرانی-اسلامی را به رخ میکشد و حس عجیبی از آرامش را منتقل میکند.
این مسجد برخلاف بسیاری از مساجد سنتی، حیاط مرکزی ندارد و تمام فضای آن مسقف طراحی شده تا نمازگزاران از سرمای شدید زمستانها در امان بمانند. در بخش سرداب مسجد، آرامگاه جهانشاه و خانوادهاش قرار گرفته که ارزش تاریخی این مجموعه را دوچندان میکند. اگر به هنر خطاطی، معماریهای خاص و فضاهای آرامشبخش علاقه دارید، بازدید از مسجد کبود در ساعات روشنایی روز (برای دیدن بهتر رنگ کاشیها) یک انتخاب فوقالعاده خواهد بود. این بنا در خیابان امام خمینی و در فاصله کوتاهی از میدان ساعت قرار دارد.
خانه مشروطه
در نزدیکی بازار و در محله قدیمی راستهکوچه، عمارتی قاجاری با پنجرههای ارسی و شیشههای رنگارنگ وجود دارد که روزگاری کانون مهمترین تصمیمات سیاسی تاریخ معاصر ایران بوده است. خانه مشروطه در واقع متعلق به «حاج مهدی کوزهکنانی» بود و در دوران استبداد صغیر، به محل تجمع، همفکری و فرماندهی چهرههای بزرگی مثل ستارخان و باقرخان تبدیل شد. معماری این خانه دو طبقه با ستونهای چوبی و حیاط باصفایش، نمونه کاملی از خانههای اعیانی دوران قاجار را به نمایش میگذارد.
امروزه این خانه زیبا به موزه تخصصی مشروطه تبدیل شده است. در اتاقهای مختلف این عمارت میتوانید اسناد محرمانه، شبنامهها، دستگاه چاپ ژلاتینی قدیمی، عکسهای تاریخی و حتی سلاح کمری ستارخان را از نزدیک ببینید. گشتن در راهروهای این خانه و دیدن مجسمههای مومی سران مشروطه، شما را دقیقاً به قلب روزهای پرالتهاب محاصره تبریز میبرد. این مکان برای علاقهمندان به تاریخ معاصر یک لوکیشن بینظیر و پر از حس غرور ملی به حساب میآید.
ارگ علیشاه
ارگ علیشاه یا ارگ تبریز، نماد استواری و مقاومت مردم این شهر است و از دوردستها نیز ابهت خود را نشان میدهد. این بنای عظیم آجری که در مرکز شهر و در نزدیکی میدان ساعت قرار دارد، در ابتدا و در زمان ایلخانان با هدف ساخت یک مسجد بسیار بزرگ پایهگذاری شد. اما بعدها به دلیل زلزله و تغییرات تاریخی، کاربری آن تغییر کرد و در دوران قاجار و جنگهای ایران و روس، با اضافه شدن خندق و دیوارهای حفاظتی، به یک دژ نظامی مستحکم و انبار مهمات تبدیل گشت.
امروزه تنها یک ایوان آجری بسیار بلند با دیوارهایی به ضخامت بیش از ۱۰ متر از این مجموعه باقی مانده است. وقتی زیر طاق عظیم این ارگ میایستید، عظمت مهندسی معماران گذشته شما را میخکوب میکند؛ مهندسی دقیقی که توانسته این سازه سنگین را قرنها روی پا نگه دارد. فضای باز اطراف ارگ علیشاه به خوبی سنگفرش شده و برای یک قدمزدن عصرگاهی و گرفتن عکسهای یادگاری با پسزمینه این کوه آجری تاریخی، بسیار مناسب و دلنشین است.
مقبرهالشعرا
این شهر همیشه مهد پرورش هنرمندان، شاعران و عارفان بزرگ بوده است و مقبرهالشعرا سندی زنده بر این ادعاست. این آرامگاه تاریخی که در محله سرخاب قرار دارد، خانه ابدی بیش از ۴۰۰ شاعر و ادیب نامدار ایرانی از جمله خاقانی شروانی، اسدی طوسی، همام تبریزی و قطران تبریزی است. اما شهرت امروزی این مجموعه، بیشتر به خاطر دفن استاد سید محمدحسین شهریار، غزلسرای بزرگ معاصر در این مکان رقم خورده است.
بنای یادبود مقبرهالشعرا با معماری مدرن، هندسی و طاقهای درهمتنیدهاش، تضاد جالبی با پیشینه تاریخی این گورستان ایجاد کرده و به یکی از نمادهای اصلی شهر تبدیل شده است. با ورود به بخش زیرین این بنا، وارد یک موزه ادبی میشوید که سردیسها، تابلوهای خطاطی و زندگینامه بزرگان ادب در آن به نمایش گذاشته شده است. فضای اطراف این بنا حس و حال شاعرانه و آرامی دارد و برای بازدید در ساعات بعدازظهر و لذت بردن از سکوت و هنر پیشنهاد میشود.
خواندنیها
جاهای دیدنی شیراز؛ 40 مکان گردشگری که باید ببینید
جاهای دیدنی تفریحی تبریز
در کنار تاریخ، جاهای دیدنی تبریز پتانسیل بالایی برای تفریحات مدرن دارند. بعد از گشتوگذار در کوچههای قدیمی، نوبت به تفریح، استراحت و لمس زندگی پرشتاب شهری میرسد. در این بخش، سراغ پاتوقهای پرانرژی و سرسبز شهر میرویم.
ائل گلی
محال است سفری به این شهر داشته باشید و تصویر استخر بزرگ ائلگلی (شاهگلی سابق) با آن عمارت کلاهفرنگی زیبایش در ذهن شما نقش نبندد. پارک تاریخی ائلگلی در جنوب شرقی شهر، اصلیترین تفرجگاه شهروندان و گردشگران محسوب میشود. این استخر عظیم که در گذشته برای ذخیره آب کشاورزی ساخته شده بود، امروزه به یک دریاچه تفریحی بزرگ تبدیل شده که میتوانید در آن قایقسواری کنید و از منظره بازتاب نور روی آب لذت ببرید.
عمارت هشتضلعی وسط آب که با یک مسیر پیادهروی به حاشیه استخر متصل میشود، امروزه به عنوان یک رستوران سنتی فعالیت میکند. اطراف این دریاچه پر از درختان کهنسال، مسیرهای استاندارد پیادهروی و غرفههای فروش غذاهای خیابانی (مثل سیبزمینی و تخممرغ معروف محلی) است. ائلگلی مخصوصاً در ساعات عصر و شب، پر از صدای خنده، موسیقی و جریان زندگی است و بهترین جا برای یک تفریح خانوادگی، امن و بیدغدغه به حساب میآید.
پارکهای شهری تبریز
علاوه بر ائلگلی، پارکهای بسیار جذاب دیگری هم در شهر وجود دارند که برای فرار از شلوغی روزمره عالی هستند. یکی از معروفترین آنها «پارک ولیعصر» (پارک موزیکال) است. این پارک به خاطر معماری خاص آبنماها و استخرهایش که در شب با نورپردازی و موسیقی هماهنگ میشوند، پاتوق لوکس و آرامشبخشی برای جوانان و خانوادههاست. پیادهروی در مسیرهای سنگفرششده این پارک، حس طراوت فوقالعادهای به شما میدهد.
اگر زمان کمی دارید و میخواهید نسخه مینیاتوری تمام جاذبههای مهم را یکجا ببینید، حتماً به «پارک مینیاتور» در خیابان گلکار سر بزنید. در این بوستان، ماکتهای بسیار دقیق و زیبایی از بناهای تاریخی مانند ارگ علیشاه، مسجد کبود و ساختمان شهرداری در ابعاد کوچک ساخته شده که برای عکاسی و آشنایی سریع با معماری شهر، فوقالعاده کاربردی است. «باغ گلستان» هم به عنوان قدیمیترین پارک مدرن، در مرکز شهر قرار دارد و فضای نوستالژی خوبی برای استراحت بین بازدیدهای تاریخی فراهم میکند.
شهربازیها و مراکز تفریحی تبریز
برای کسانی که دنبال هیجان، بازی و تفریحات مدرن هستند، گزینههای متنوعی روی میز قرار دارد. اگر به تفریحات روباز و دستگاههای هیجانانگیز علاقه دارید، «شهربازی باغلار باغی» یکی از بزرگترین و قدیمیترین مجموعههای تفریحی منطقه است که با فضای سبز وسیع و وسایل بازی متنوع، میتواند ساعتها شما و فرزندانتان را سرگرم کند. شهربازی لوناپارک در مجاورت ائلگلی هم گزینه در دسترس و محبوبی برای عصرهای تابستانی است.
در بخش تفریحات سرپوشیده و مدرن، مجتمع تجاری-تفریحی «لاله پارک» حرف اول را میزند. این مجموعه بزرگ علاوه بر فروشگاههای برند، دارای یک شهربازی سرپوشیده مجهز به نام فان تایم، سالن سینما و فودکورتهای بینالمللی است که آن را به یک پکیج کامل برای خرید و تفریح تبدیل کرده است. همچنین مجموعههایی مثل «قلعه شادی» در مراکز خریدی چون اطلس، فضایی امن و جذاب برای بازی کودکان در روزهای سرد زمستانی فراهم کردهاند تا تفریح خانوادهها متوقف نشود.
جاهای دیدنی طبیعی تبریز
موقعیت جغرافیایی این منطقه و قرارگیری آن در میان دشتها و کوهستانهای بلند، باعث شده تا طبیعت اطراف آن بسیار بکر، متنوع و شگفتانگیز باشد. از کوههای سرخرنگ گرفته تا ییلاقات خنک، این منطقه بهشتی برای طبیعتگردان است.
کوه عینالی
کوه عینالی (عون بن علی) بام شهر و مرتفعترین تفرجگاه چسبیده به بافت مسکونی است. خاک سرخرنگ این کوهستان در ترکیب با جنگلکاریهای مصنوعی گسترده، منظرهای بینظیر و تمیز خلق کرده است. در بالاترین نقطه این کوه، بقعه تاریخی عون بن علی قرار دارد که زیارتگاهی مورد احترام است، اما جذابیت عینالی فقط به این بنا ختم نمیشود و امکانات تفریحی آن حرف اول را میزند.
تلهکابین مجهز این مجموعه شما را از دامنه کوه تا قله میرساند و در طول مسیر، چشمانداز فوقالعادهای از کلانشهر زیر پایتان گسترده میشود. توربینهای بادی عظیم روی قله، دریاچه مصنوعی زیبای داغگلی، کافههای کوهستانی و مسیرهای سنگفرششده برای پیادهروی، عینالی را به محبوبترین مقصد ورزشی و تفریحی برای عصرهای تابستان و پاییز تبدیل کرده است. اگر اهل کوهپیمایی سبک هستید، تماشای غروب آفتاب از فراز عینالی را به هیچ وجه از دست ندهید.
مناطق طبیعی اطراف تبریز
وقتی از مرزهای شهری کمی فاصله بگیرید، با پدیدههای زمینشناسی حیرتانگیزی روبهرو میشوید. یکی از خاصترین جاهای دیدنی تبریز در دل طبیعت، «کوههای رنگی آلاداغلار» است. این تپههای شگفتانگیز که در مسیر جاده به سمت خواجه و اهر قرار دارند، به خاطر وجود مواد معدنی مختلف، لایههایی از رنگهای سرخ، زرد، نارنجی و سبز را به نمایش میگذارند. قدم زدن در میان این کوهها حس قدم زدن در یک تابلوی نقاشی را به شما میدهد و سوژهای بینظیر برای عکاسی است.
پدیده عجیب دیگر در این حوالی، «کویر قوم تپه» در نزدیکی منطقه صوفیان است. دیدن یک تپه ماسهای و بیابانی روان در قلب منطقهای کوهستانی و سردسیر، از آن تضادهای جذابی است که ریشه در تغییرات ژئولوژیک باستانی دارد. این رملهای شنی کوچک برای یک کویرنوردی کوتاه و متفاوت، بسیار هیجانانگیز هستند و تجربه سفر شما را کامل میکنند.
چشمهها و مناطق سرسبز اطراف تبریز
حضور رشتهکوه آتشفشانی سهند در جنوب منطقه، باعث جوشش چشمهها و شکلگیری فضاهای سرسبز متعددی شده است. «آبشار اسکندر» در دامنههای شمالی سهند، یکی از مقاصد جذاب برای طبیعتگردان است که حدود ۳۰ متر ارتفاع دارد. آب خنک این آبشار در فصل بهار به اوج خروش خود میرسد و در زمستانهای سرد، با یخ زدن کامل، به دیوارهای یخی و رویایی برای ورزشکاران یخنورد تبدیل میشود.
در ۴۰ کیلومتری جاده به سمت بستانآباد، «تالاب قوری گل» به عنوان یک پهنه آبی شیرین و زیستگاهی مهم برای پرندگان مهاجر قرار گرفته است. این تالاب با نیزارهای زیبایش، محیطی بسیار آرام و دلنشین برای پرندهنگری، اتراق نیمروزی و لذت بردن از سکوت طبیعت فراهم میکند. همچنین سد خاکی امند با آلاچیقها و امکانات قایقسواری، یکی دیگر از مقاصد سرسبز و پرطرفدار حاشیه شهر به شمار میرود که برای کمپینگ خانوادگی مناسب است.
خواندنیها
بهترین جاهای دیدنی رشت کجاست؟ ۴۰ مکان دیدنی برای رشتگردی
جاهای دیدنی اطراف تبریز
اگر زمان کافی دارید، پیشنهاد میکنیم حتماً یک یا دو روز از سفرتان را به گشتوگذار در شهرها و روستاهای اطراف اختصاص دهید. استان آذربایجان شرقی پر از شگفتیهای تاریخی و طبیعی است که فاصله چندانی با مرکز استان ندارند. جدول زیر یک راهنمای سریع برای این سفرهای کوتاه است:
مقصد فاصله از تبریز زمان مسیر نوع جاذبه بهترین فصل کندوان ۵۰ کیلومتر حدود ۱ ساعت روستای تاریخی-طبیعی بهار و تابستان لیقوان ۴۰ کیلومتر حدود ۱ ساعت طبیعت روستایی تابستان اسکو ۳۰ کیلومتر ۴۵ دقیقه طبیعت و روستا بهار جلفا ۱۳۰ کیلومتر حدود ۲ ساعت طبیعت و تاریخی بهار و پاییز کلیبر ۱۸۰ کیلومتر حدود ۳ ساعت طبیعت و جنگل تابستان شبستر ۶۰ کیلومتر حدود ۱ ساعت طبیعت بهارکندوان
دیدگاه خوانندگان
۰ دیدگاه درباره این مقاله
دیدگاه شما
تجربه یا پرسش خود را بنویسید؛ حداکثر 500 کلمه.
برای نوشتن دیدگاه وارد شوید
ورود سریع است و پس از آن به همین مقاله برمیگردید.